Hz. Ömer 1. Dönem Derslerinin 10’ncusu yapıldı

“HZ.ÖMER VE İSLAM ŞEHİRLERİNİN KURULUŞU” ANLATILDI

Malatya BüyükşehirBelediyesi Kültür ve Sosyal İşler Dairesi tarafından düzenlenen Hz. Ömer 1.Dönem Derslerinin 10’ncusu panel olarak gerçekleştirildi. Panelde İslamşehirciliği konuşuldu.

Büyükşehir BelediyesiSanat Merkezi Salonunda yapılan panele Prof. Dr. Mehmet Mahfuz Söylemez, Doç.Dr. Tahsin Koçyiğit ve Dr. Öğretim Üyesi Abdurrahman Demirci konuşmacı olarakkatıldı.

Medine’den itibarenzamanla İslam egemenliğinin gelişmesiyle bölgedeki Yahudi yönetimleri, küçükçaplı idareler ve beldelerin fethedildiğini hatırlatan Dr. Öğretim ÜyesiAbdurrahman Demirci, “Fetihlerle birlikte gayrı Müslimler de Müslümanlarınegemenliği altına girmeye başlıyorlar ve zamanla fetih dalgası Hudeybiye ileberaber gelişiyor. Elçilikler uygulamaya konuluyor” dedi.

Dr. Öğretim ÜyesiAbdurrahman Demirci, Medine ile başlayan İslam Şehirciliğinde imhacı değilihyacı bir anlayışın hâkim olduğunu belirterek, şunları kaydetti:

“Ele geçirilen şehirleryıkılmamıştır, sadece kılıç hakkı olarak belki orada bir mabed açılmıştır amahemen yanı başında yeni şehirler yapıldığını görüyoruz. Yine Müslümanlarlabirlikte şehirlerin ticari olarak müthiş bir canlılık kazandığını görüyoruz.Hz. Ömer döneminde kurulan şehirlerin başkent olabildiğini görüyoruz.Müslümanların fetih ruhunda ve kurulan şehirlerde yağmacılık ve ekonomik mantıkgüdülmediğini tamamen tebliğ ve fetih mantığı güdüldüğünü görüyoruz. Hz. Ömer,fetih yoğunluğu ile beraber başta askeri sonra sivil olmak üzere bir şehircilikfaaliyeti başlatmıştır. Hz. Ömer, Hz. Peygamberin yaptığı gibi şehre göçüözendirmiştir. Daha önce Medine’ye yapılan göç bu sefer Hicaz dışına yenikurulan şehirlere yapılarak İslam’ın yayılması sağlanmıştır.”

Hz.Ömer döneminde yeni şehirler kuruldu

Hz. Peygamber’inbelirlediği vizyon doğrultusunda kendisinden sonra uygulamalarıngeliştirildiğine işaret eden Doç. Dr. Tahsin Koçyiğit ise şöyle konuştu:

“Allah Resulü nasıl birvizyon verdiyse Hz. Ebubekir ve Hz. Ömer’in siyasetinin temel ekseni odur. Hz.Ebubekir döneminde bayındırlık ve iskân açısından kurumlaşma açısından elbetteçok gözle görülür unsurlar görülmüyor. Çünkü Ridde olayları başlı başına birtehditti. Birinci yıl Ridde olaylarının bastırılması, ikinci yıl ise fetihorganizasyonunun Arap Yarımadasının dışına taşırılması ve Kur’an’ın Mushafhaline getirilmesi gibi önemli olaylara imza attı. Kısa bir süre Halifelikyaptığı için bayındırlık açısından çok önemli hususlar dikkatimizi çekmiyor amaHz.Ömer, fetihi iki şarta bağladı. Birincisi hicret, ikincisi cihat. Özellikle Riddeolaylarından biraz da yara almış, yıpranmış İslam toplumunu tekrar Medinemihverinde toplamak aynı siyasi organizasyon altında birleştirmek gerçektentarih açısından önemli bir olaydı. Hz. Ebubekir bunu başardı. Onun bıraktığıyerden Suriye ve Irak başta olmak üzere fetih organizasyonlarının ilk başarılıkalıcı neticeleri Hz. Ömer döneminde alınmaya başlandı. Özellikle Medine’dençıkan fetih orduları ile yeni cepheler arasında mesafelerin uzak olması, yeniproblemlerle karşılaşılması Hz Ömer’in biraz da adem-i merkeziyetçi biranlayışa sahip olması yani sorunların mümkün olduğunca yerel imkanlarla çözmeanlayışı, yeni şehirlerin kurulması ile sonuçlandı. Dolayısıyla Hz. Ömer’inyapmış olduğu faaliyetler; işte içtihatları, şahsiyeti, önemli kararları amaher neyden bahsedersek bahsedelim, ister bayındırlık ister iskân mutlaka Hz.Ömer işin başında; son karar veren, mutlaka neticeyi anı anına takip eden,yönlendiren bir kişi olarak görüyoruz.”

Doç. Dr. Tahsin Koçyiğit,daha sonra Hz. Ömer’in bayındırlık faaliyetlerini de detaylı olarak anlattı.

Hz. Ömer dönemindekurulan çeşitli kurumlara işaret eden Prof. Dr. M. Mahfuz Söylemez de “Şehirdekipazarın yönetimi temizlik işleri başta olmak üzere çeşitli hizmetleri yerinegetiren Sahibus-Suk teşkilatı zamanla Vali-us Suk sonra hisbe teşkilatı sonraŞehreminlik ve sonra da belediye başkanlığına dönüşecektir.

Dolayısıyla bu teşkilatevet ilk Hz. Peygamber zamanında temelleri atıldı ama asıl Hz. Ömer tarafındangeliştiriliyor, büyütülüyor. Başında bir hanımefendi bulunuyor. Hz. Ömerzamanında kanalizasyon sistemi kuruluyor ve şehir içindeki su şebekeleri dekuruluyor” bilgilerini aktardı.