10 Ocak Çalışan Gazeteciler Günü Açıklaması

10 Ocak gazeteciler için bayram değil, sorunların dile getirildiği birgün olmuştur. Bu nedenle Gazetecilerin en büyük sorunu işsizliktir. Yazılıbasın zor günler yaşamakta görsel basın frekans ücretleriyle boğuşmakta, yerelradyolar ayakta kalmanın savaşını vermektedir. Tüm Anadolu İnternet medyası iseyasal düzenlemeleri beklemektedir.

Gazete, dergi çıkarmak istenildiğinde Cumhuriyet Savcılıklarınabeyanname verilmekte, Radyo ve Televizyon yayını için ise  RTÜK’e başvurulduğu halde, internetyayıncılığı için ise hiçbir yere başvurulmamaktadır. Son yıllarda gelişenteknolojiyle internet yayıncılığı Gazeteciliğin yanı sıra radyo ve Tvyayıncılığına da başlaması nedeniyle kapsamlı yasal düzenlemeye ihtiyaç vardır.Gazeteler, Televizyonlar ve Radyolar kapanma tehlikesi yaşarken, gazetecilerişsiz kalırken, yeni medya oluşumlarıyla birlikte yapılacak internet medyasıyasal düzenlemesiyle, yeni basın kuruluşlarının kurulmasını sağlanacak ve yeniiletişim yayınlarının önü açılacaktır. Bu gün itibariyle Türkiye Genelinde 100 bin adet internet habersitelerinden bahsedilmektedir. Malatya’da internet Haber site sayısı 300’ünüzerine çıkmıştır. Malatya da 6 Günlük Gazete, 15 Radyo ve 2 Televizyon daistihdam edilen çalışan gazeteci sayısı 50, diğer çalışan sayısı ise 40 olmaküzere toplam 90 kişidir. Sarı basın kartı sahibi gazeteci sayısı 50’nin altınainmiştir. Oysa 300 adet internet sitesi yasal bir satatüye tabi olmadanhabercilik yapmaktadır. Sadece gazetelerde olduğu gibi Savcılıklara beyannameverme zorunluluğu getirilmesi halinde en az 50 adet internet sitesi işyerlerinikurup yasal düzenlemeye uyacağı açıktır. Bu olduğu takdirde de her internetsitesi 2 eleman çalıştırmak zorunda olacağından 100 gazeteci istihdamı kendiliğindenoluşacaktır. Türkiye genelinde ise 50 bin kişinin istihdamı sağlanacaktır.

Gazetecilere sendikaya üye olma şartı getirilmelidir. 212 Sayılı yasahükümlerinin kaldırılan yıpranma hakkı sadece kartı olanlara değil, gazeteciolarak çalışanlara yeniden verilmelidir. Kamu kuruluşlarının, özellikle deBelediyelerimizin Basın birimlerini kurmaları ve gazetecileri istihdam etmelerison derece sevindiricidir. Ancak bu kurumların gazeteciliğe, Radyoculuğa,Televizyonculuğa, internet haberciliğine kalkışmaları da düşündürücü olmaklabirlikte endişe ile izlenmektedir.

Bu nedenle yeni medya konusunda yapılan hazırlık çalışmalarına katkıvermek isteyen Malatya Gazeteciler Cemiyeti olarak tüm medya kuruluşlarınıkapsayacak yeni medya, yani internet yasasının çıkmasını ümitle beklemekteyiz.Tüm Çalışan Gazetecilerin 10 Ocak Gününü kutluyor, 2021 yılının sorunlarınçözüleceği, yasal düzenlemelerin yapılacağı yıl olmasını dilerken, 100 YıllıkMalatya Basın tarihinde iz bırakan başta Cemiyetimizin kurucusu Haydar Karadumanolmak üzere tüm meslektaşlarımıza Allah’tan rahmet diliyoruz.

10 OCAK ÇALIŞAN GAZETECİLER GÜNÜNASIL İLAN EDİLDİ?

10 OcakÇalışan Gazeteciler Günü 27 Mayıs 1960 Yılı darbesinin ardından yapılan birdirenişten doğmuştur. 27 Mayıs Milli Birlik Komitesi, 4 Ocak 1961'de basınçalışanlarına bazı haklar ve yasal güvence sağlayan 212 sayılı Basın İş Kanunukabul ederek Resmi Gazete ’de yayınlandı. Gazetecilere önemli haklar sağlayanbu karara dokuz gazete patronu, 212 sayılı yasaya ve Basın İlan Kurumu’nunoluşmasına ilişkin 195 sayılı yasaya karşı çıktılar. Akşam, Cumhuriyet, Dünya,Hürriyet, Milliyet, Tercüman, Vatan, Yeni İstanbul ve Yeni Sabah Gazetesininpatronları ortak bildiriye imza atıp çıkarılan yasaları tanımadıklarınıaçıkladılar ve gazetelerini üç gün kapattıklarını duyurdular. İstanbulGazeteciler Cemiyeti (TGC) ve İstanbul Gazeteciler Sendikası ise çalışanlarlabirlikte karara katılmadıklarını açıklayarak, sessiz bir yürüyüş yaptılar. 

Ellerinde “Simidimiz ve hürriyetimiz için”, “Çalışan gazeteciye cop, patrona hazırlop”gibi dövizler taşıdılar. “Dokuz patron olayı” olarak basın tarihine geçen bugelişme üzerine boykot kararı alan gazetelerde çalışan gazeteciler üç günboyunca İstanbul Gazeteciler Sendikası çatısı altında ‘Basın’ adlı bir gazeteyayımladı. Patronlar önce gazetenin basımını, sonra ise dağıtımına da engelolmak istediler ancak gazeteciler bunu da aştılar. Basın Gazetesi 11 Ocak günüyayına başladı ve üç günlük boykot sırasında yayınını sürdürdü. Üç gün süren budayanışmanın ardından, patronlar geri adım atarak 14 Ocak 1961 yılında yenidenyayına başladılar. İşte bu kazanımın ardından 10 Ocak Çalışan GazetecilerBayramı olarak kutlanmaya başlandı. 1971 yılındaki askeri müdahaleden sonragazetecilere yönelik ağır baskılar nedeniyle günün adı, “10 Ocak ÇalışanGazeteciler Günü” olarak değiştirildi.

NE HAKLAR SAĞLADI

10 Ocak 1961 Yılında yürürlüğe giren ''212 sayılı yasa'' olarak bilinendüzenleme ile Gazeteciler ve İşverenler arasında  iş sözleşmelerinin yazılı olarakyapılması, sözleşmelere işin türü ve ücret miktarının yazılması, kıdem vetazminat gibi gazetecilerin sosyal ve yasal haklarını belirleyen hükümleriiçermesi zorunlu hale getirildi. Gazetecilere ücretlerinin peşin ödenmesi vegecikmesi halin de ise faiziyle ödenmesi gibi şartlar getiriyordu.

Vahap Güner

Malatya Gazeteciler Cemiyeti Başkanı